ઇઝરાયેલ-ઇરાન યુદ્ધની વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસર: ભારતમાં સોના-ચાંદી અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં મોટો ફેરફાર

KUTCH BULLETIN: વૈશ્વિક રાજનીતિમાં અત્યારે ઇઝરાયેલ અને ઇરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. આ યુદ્ધની અસર માત્ર સરહદો પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ તેની સીધી અસર ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વના અર્થતંત્ર પર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને ઉર્જા ક્ષેત્ર (Energy Sector) અને કિંમતી ધાતુઓના બજારમાં ભારે અસ્થિરતા સર્જાઈ છે, જેની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડવાની સંભાવના છે.

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ભડકો: મોંઘવારીની આશંકા

ઇરાન વિશ્વના ટોચના તેલ ઉત્પાદક દેશોમાંનો એક છે. યુદ્ધના કારણે જો હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) દ્વારા થતો પુરવઠો ખોરવાય, તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ૧૦૦ ડોલરની સપાટી વટાવી શકે છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૦% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે, તેથી જો ક્રૂડના ભાવ વધશે તો ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થવો અનિવાર્ય બનશે. આનાથી પરિવહન ખર્ચ વધશે અને અંતે શાકભાજીથી લઈને જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થઈ શકે છે.

સોના અને ચાંદીમાં રોકાણકારોનો સુરક્ષિત આશ્રય

જ્યારે પણ વિશ્વમાં યુદ્ધ જેવી અનિશ્ચિતતા ઊભી થાય છે, ત્યારે રોકાણકારો શેરબજારમાંથી નાણાં ખેંચીને સોનામાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનું અત્યારે 'સેફ હેવન' એસેટ બની ગયું છે. ભારતીય બજારોમાં પણ તેની અસર જોવા મળી રહી છે. આજે એમસીએક્સ (MCX) પર સોનાના વાયદા ભાવમાં તેજી જોવા મળી છે. ચાંદીના ભાવમાં પણ ઔદ્યોગિક માંગ અને રોકાણના દબાણને કારણે ઉછાળો નોંધાયો છે. લગ્નની સિઝન હોવાથી મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે સોનું ખરીદવું હવે મોંઘું સાબિત થઈ રહ્યું છે.

શેરબજાર અને એફઆઈઆઈ (FII) નું વલણ

ગઈકાલે ભારતીય શેરબજારમાં જોવા મળેલો ૧૦૦૦થી વધુ પોઈન્ટનો કડાકો એ વાતનો પુરાવો છે કે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) અત્યારે ભારત જેવા ઉભરતા બજારોમાંથી પોતાનું ભંડોળ પાછું ખેંચી રહ્યા છે. યુદ્ધના ભયને કારણે રોકાણકારો જોખમ લેવા તૈયાર નથી. નિષ્ણાતોના મતે, જો યુદ્ધ લાંબું ચાલશે તો આઈટી (IT) અને ફાર્મા સેક્ટર સિવાયના મોટાભાગના સેક્ટરોમાં દબાણ જોવા મળી શકે છે.

ભારતીય રૂપિયો અને નિકાસ પર અસર

ડોલરની સરખામણીએ ભારતીય રૂપિયામાં પણ નરમાઈ જોવા મળી છે. તેલની આયાત મોંઘી થવાને કારણે દેશની વેપાર ખાધ (Trade Deficit) વધી શકે છે. આ ઉપરાંત, પશ્ચિમ એશિયામાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીયો વસે છે અને ત્યાંથી મોકલવામાં આવતા નાણાં (Remittances) પર પણ અસર પડી શકે છે. જો દરિયાઈ માર્ગો અસુરક્ષિત બનશે, તો ભારતની નિકાસ જેવી કે કૃષિ પેદાશો અને એન્જિનિયરિંગ સામાનના શિપિંગ કોસ્ટમાં વધારો થશે.

નિષ્ણાતોનો મત

આર્થિક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ભારત પાસે વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Foreign Exchange Reserves) મજબૂત છે, જે ટૂંકા ગાળાના આંચકા સહન કરવામાં મદદરૂપ થશે. જોકે, લાંબા ગાળે આયાતી મોંઘવારી (Imported Inflation) ભારત માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. સરકાર અને આરબીઆઈ (RBI) અત્યારે વૈશ્વિક ગતિવિધિઓ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.

📢 વધુ વાંચો (રીલેટેડ ન્યુઝ):

• રાજકીય હલચલ: બિહારથી રાજ્યસભા માટે ભાજપના ઉમેદવારોની યાદી

📌 Kutch Bulletin WhatsApp ચેનલ સાથે જોડાઓ

દેશ-દુનિયાના સચોટ આર્થિક અને રાજકીય વિશ્લેષણ સીધા તમારા મોબાઈલમાં મેળવવા માટે આજે જ અમારી ચેનલ સબ્સ્ક્રાઇબ કરો.

WhatsApp ચેનલમાં જોડાઓ