Kutch Bulletin Desk | Kutch University Innovation Stevia Patent Success
Global Achievement for Kutch University: ‘Kutch’ to Lead the Way in Building a Diabetes-Free India; Patent for Natural Sweetener Published.
યુનિવર્સિટીના સંશોધકો દ્વારા તૈયાર કરાયેલા શુદ્ધ સ્ટીવિયોલ ગ્લાયકોસાઇડ આધારિત કુદરતી સ્વીટનરના ફોર્મ્યુલેશનને મળી ભારતીય પેટન્ટ.
ખાંડ કરતાં ૨૦０ થી ૩૦０ ગણી વધુ મીઠાશ ધરાવતા આ પ્રોડક્ટમાં કેલરીનું પ્રમાણ સાવ નહિવત્ છે, જે બ્લડ સુગરને બિલકુલ વધારતું નથી.
ડૉ. વિજયકુમાર રામના માર્ગદર્શન હેઠળ રસાયણશાસ્ત્ર ભવનની વૈજ્ઞાનિક ટીમે પર્યાવરણ ફ્રેન્ડલી અને સસ્તી પદ્ધતિ શોધી કાઢી.
Kutch Bulletin - ભુજ : ક્રાંતિગુરુ શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા કચ્છ યુનિવર્સિટીએ વૈશ્વિક ખાદ્ય ઉદ્યોગ (Food Industry) અને વૈશ્વિક આરોગ્ય ક્ષેત્રે એક નવો સીમાચિહ્ન સ્થાપિત કરીને સમગ્ર કચ્છ અને દેશનું ગૌરવ વધાર્યું છે. યુનિવર્સિટીના રસાયણશાસ્ત્ર ભવનના સંશોધકો દ્વારા તૈયાર કરાયેલા ‘એ ફોર્મ્યુલેશન ઑફ પ્યુરિફાઇડ સ્ટીવિયોલ ગ્લાયકોસાઇડ ઍઝ નેચરલ સ્વીટનર’ (શુદ્ધ સ્ટીવિયોલ ગ્લાયકોસાઇડ આધારિત કુદરતી સ્વીટનરનું ફોર્મ્યુલેશન) ને સત્તાવાર રીતે ભારતીય પેટન્ટ પ્રાપ્ત થઈ છે, જેની પ્રકાશન તારીખ ૧૦ જુલાઈ, ૨૦૨૬ છે. આ ઐતિહાસિક શોધ આગામી સમયમાં ઝેરી બની ગયેલી ખાંડના એક શક્તિશાળી, સસ્તા અને અત્યંત સ્વાસ્થ્યવર્ધક કુદરતી વિકલ્પ તરીકે ઉભરી આવશે.
શું છે આ શોધ અને તેની વૈજ્ઞાનિક વિશેષતા?
કચ્છ યુનિવર્સિટીનું આ ગૌરવવંતું સંશોધન ‘સ્ટીવિયા રેબાઉડિયાના’ (Stevia rebaudiana Bertoni) નામના વિશિષ્ટ છોડના પાંદડાં પર આધારિત છે. સ્ટીવિયા એ એસ્ટેરેસી (Asteraceae) કુળનો એક બારમાસી છોડ છે, જેના પાંદડામાં કુદરતી રીતે જ અદભુત ગળપણ આપનારા તત્વો રહેલા હોય છે.
ખાંડ કરતાં ૩૦૦ ગણી વધુ મીઠાશ: આ છોડમાંથી વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી મેળવેલા સ્ટીવિયોલ ગ્લાયકોસાઇડ્સ સામાન્ય ખાંડ (સુક્રોઝ) કરતાં ૨૦૦ થી ૩૦૦ ગણા વધુ મીઠા હોય છે.
ઝીરો કેલરી, ઝીરો સાઇડ ઇફેક્ટ: આટલી તીવ્ર મીઠાશ હોવા છતાં આ ફોર્મ્યુલેશનમાં કેલરીનું પ્રમાણ નહિવત્ (Zero Calories) હોય છે અને તે માનવ શરીરમાં લોહીના શુગર સ્તરને બિલકુલ વધારતું નથી.
પર્યાવરણ ફ્રેન્ડલી પ્રોસેસ: પરંપરાગત સ્ટીવિયા પ્રોસેસિંગમાં ખૂબ વધુ ઊર્જા વપરાતી હતી અને કેમિકલથી પર્યાવરણને નુકસાન થતું હતું, જ્યારે કચ્છ યુનિવર્સિટીની આ નવી જલીય અર્ક (aqueous extracts) ફોર્મ્યુલેશન પદ્ધતિ વધુ સ્વચ્છ, સસ્તી અને ટકાઉ છે.
વૈશ્વિક બજારમાં તેજી: ભારત માટે તકોનો મહાસાગર
આજે વિશ્વભરમાં આર્ટિફિશિયલ સ્વીટનરની ગંભીર આડઅસરોથી બચવા માટે કુદરતી ગળપણની માંગ રોકેટ ગતિએ વધી રહી છે. કચ્છ યુનિવર્સિટીની આ સ્વદેશી ટેક્નોલોજી ભારતને અબજો ડોલરના વૈશ્વિક બજારમાં મજબૂત સ્થાન અપાવી શકે તેમ છે:
વૈશ્વિક કુદરતી ગળપણ બજાર: વર્ષ ૨૦૨૫માં આ બજાર આશરે ૩૧.૫ અબજ ડોલર (₹૨.૬ લાખ કરોડ) હતું, જે ૨૦૩૨ સુધીમાં ૪૮.૪ અબજ ડોલર થવાની ધારણા છે.
ગ્લોબલ સ્ટીવિયા માર્કેટ: વર્ષ ૨૦૨૫માં આશરે ૭,૦૦૦ થી ૮,૫૦૦ કરોડ રૂપિયાનું આ બજાર ૨૦૩૧ સુધીમાં વધીને ૧૨,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે.
ભારતીય સ્ટીવિયા બજાર: ભારતમાં પણ આ હોમ માર્કેટ ૨૦૨૫ના ૬૫૦ કરોડ રૂપિયાથી વધીને ૨૦૩૪ સુધીમાં અંદાજે ૧,૧૨૦ કરોડ રૂપિયા થવાની સંભાવના છે.ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે સંજીવની સમાન
હાલમાં વિશ્વભરમાં ૫૩ કરોડથી વધુ અને માત્ર ભારતમાં જ આશરે ૧૦.૧ કરોડ લોકો ડાયાબિટીસની બીમારીથી પીડિત છે. આ ભયાનક આંકડાઓ વચ્ચે કચ્છની આ વૈશ્વિક શોધ આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે. આ ફોર્મ્યુલેશન માત્ર ગળપણ જ નથી આપતું, પરંતુ તેના અનેક ક્લિનિકલ સ્વાસ્થ્યલક્ષી ફાયદા પણ છે:
બ્લડ સુગર નિયંત્રણ: લોહીમાં ઇન્સ્યુલિન કે શુગર વધાર્યા વિના જ દર્દીઓને અસલી મીઠાશનો સ્વાદ આપે છે. વજન અને હૃદયનું આરોગ્ય: કેલરી-મુક્ત હોવાથી વજન ઘટાડવામાં રામબાણ ઈલાજ છે, તેમજ બ્લડ પ્રેશર અને કોલેસ્ટ્રોલ લેવલને પણ નિયંત્રિત રાખે છે. એન્ટીઑકિસડન્ટ ગુણો: તે શરીરમાં થતી અંદરની બળતરા (Inflammation) ઘટાડે છે અને કોષોને લાંબુ આયુષ્ય આપે છે.
આ સિદ્ધિના અસલી હીરો: કચ્છના સંશોધકો
આ ઐતિહાસિક સંશોધન કાર્ય કચ્છ યુનિવર્સિટીના રસાયણશાસ્ત્ર ભવનના એસોસિએટ પ્રોફેસર ડૉ. વિજયકુમાર રાણાભાઈ રામના કુશળ માર્ગદર્શન હેઠળ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે. આ શોધ કરનારી ટીમમાં નીચે મુજબના વૈજ્ઞાનિકો સામેલ છે:
૧. ડૉ. વિજયકુમાર રાણાભાઈ રામ ૨. બિજલ મુલેન્દુભાઈ શુક્લા ૩. નિખિલ જગદીશ પ્રજાપતિ ૪. ભારતકુમાર અનિલકુમાર લોનિયા ૫. સોમિયા અનમ (જેમણે સંશોધન માટે જરૂરી અદ્યતન ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટલ સુવિધાઓ પૂરી પાડી હતી)
'આત્મનિર્ભર ભારત' તરફ મજબૂત કદમ
આ પેટન્ટ હાલમાં અંતિમ પરીક્ષણ (examination) હેઠળ છે. એકવાર તેને સંપૂર્ણ વ્યાપારી મંજૂરી મળી ગયા બાદ આ અદભુત ટેક્નોલોજી મોટા ખાદ્ય ઉદ્યોગોને સોંપાશે, જેનાથી બજારમાં અત્યંત સસ્તું, કુદરતી અને આરોગ્યપ્રદ સ્વીટનર સામાન્ય લોકો માટે ઉપલબ્ધ બનશે. કચ્છ યુનિવર્સિટીની આ અભૂતપૂર્વ સફળતા બદલ યુનિવર્સિટીના વાઇસ ચાન્સલેર ડો. મોહન પટેલ અને રજીસ્ટ્રાર ડો. અનિલ ગોર દ્વારા સમગ્ર સંશોધક વૈજ્ઞાનિક ટીમને હાર્દિક અભિનંદન પાઠવવામાં આવ્યા છે. કચ્છની પવિત્ર ધરતી પરથી થયેલું આ સંશોધન આગામી સમયમાં વૈશ્વિક સ્તરે 'મેક ઇન ઇન્ડિયા'નો મજબૂત ડંકો વગાડશે.
વધુ વાંચો:
કચ્છની અસ્મિતા અને ગૌરવવંતા સમાચારો સૌથી પહેલા મેળવવા માટે આજે જ જોડાઓ:
Join Kutch Bulletin on WhatsApp
0 ટિપ્પણીઓ